drug interaction

การใช้สมุนไพรคู่กับยาแผนปัจจุบัน

Drug interaction

         เป็นปฏิกิริยาของยาสองชนิดที่มีผลต่อกัน ซึ่งทำให้ผลของยาที่ต้องการนั้นเปลี่ยนไป อาจทำให้ยาที่ทานอยู่นั้น มีฤทธิ์มากขึ้นหรือมีประสิทธิภาพที่ลดลง   ปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นที่ทำให้ยาเดิมที่ทานอยู่แรงขึ้นหรืออ่อนลงนั้นอาจเกิดจากยาอีกชนิดที่ทานร่วมหรือแม้แต่อาหาร  เครื่องดื่ม  ผักผลไม้ อาหารเสริมหรือจากสมุนไพรบางชนิดที่ทานเข้าไป   นี่เป็นเหตุผลในการรักษาโรคชนิดใดชนิดหนึ่งที่บางครั้งแพทย์อาจจะมีข้อห้ามในการรับประทานอาหารบางชนิดรวมถึงการรับประทานยาสมุนไพร  จึงเป็นเรื่องที่สำคัญหากได้มีการทานยาของแผนปัจจุบันเป็นประจำๆ ที่จะต้องทราบว่า มีอาหาร เครื่องดื่ม  ผลไม้และสมุนไพรใดบ้างที่จะมีปฏิกิริยาต่อยาที่ใช้อยู่ ( Drug Interaction or Herbal Interaction )

           ยาส่วนใหญ่ที่เข้าสู่ร่างกายจะถูกกลุ่มเอนไซม์ในตับที่เรียกว่า ไซโตโครม ( CYP 450 ) โดยเฉพาะเอนไซม์ CYP 3A4 และ P-Glycoprotein (เป็นโปรตีนที่เป็นตัวขนส่งยาทำหน้าที่ขับยาออกสู่ร่างกาย ) เปลี่ยนสภาพยาที่ทานที่จะสามารถถูกขับออกจากร่างกายได้ เรียก Substrate หรือ Object Drug  โดยปฏิกิริยาของยาที่มีต่อกัน แบ่งได้เป็น

     • ยับยั้งยาตัวแรกให้มีประสิทธิภาพที่ลดลง (เหมือนกินยาไม่ครบขนาดนั่นเอง ) โดย ยาที่ทานร่วมหรือสมุนไพรที่ทานไปกระตุ้นให้เอนไซม์ CYP 3A4 ในตับย่อยสลายและกำจัดยาตัวแรกมากขึ้น ( Inducer Drug)

     • ส่งเสริมทำให้ยาตัวแรกมีฤทธิ์หรือขนาดมากเกินไปจนอาจทำให้เกิดการแพ้ยาตัวแรกได้ โดยยาที่ทานร่วมหรือสมุนไพรที่ทานไปยับยั้งให้เอนไซม์ CYP 3A4 ให้ย่อยสลายหรือกำจัดยาตัวแรกน้อยลง ( Inhibitor Drug) ทำให้ยาตัวแรกนั้นอยู่ในกระแสเลือดมากไป

รายชื่อสมุนไพร

6.ขิง

7.พริกไทย

8.ดีปลี

9.สมอไทย

10.สมอพิเภก

11.มะขามป้อม

12.มะขามแขก

13.มะตูม

14.แห้วหมูใหญ่

15.ว่านน้ำ

16.กระวาน

17.อบเชยเทศ

18.ขมิ้นอ้อย

24.เทียนสัตบุษศ์

25.ผักชีไทย

31.รากสามสิบ

39.ครอบฟันสี

32.สะเดา

40.กุ่มบก

19.เทียนดำ

26.โสมอินเดีย

20.เทียนขาว

21.เทียนข้าวเปลือก

22.เทียนแกลบ

23.เทียนเยาวพาณี

27.บอระเพ็ด

28.เจตมูลเพลิง

29.ลูกซัด

30.โคกกระสุน

33.ขี้เหล็ก

34.มหาหิงค์

35.มะระขี้นก

36.กระชายขาว

37.บัวบก

38.พรมมิ

42.ฟักทองข้าวเจ้า

41.กุ่มน้ำ

43.มะรุม

44.หมามุ่ย

45.งาดำ

Tinospora-Cordifolia picture.png

1.ชิงช้าชาลี (Tinospora cordifolia)

       ชิงช้าชาลีมีชื่อเรียกทั่วไปว่า Guduchi เป็นสมุนไพรที่ใช้กันแพร่หลายในอายุรเวทมาหลายพันปีโดยมีการพูดถึงอยู่ในคัมภีร์จรกะ  ศูรูท อัศทันกะและฮริทายะ  เพราะมีสรรพคุณบำรุงกำลัง  ลดไข้ และเป็นยารักษาโรคเบาหวานเพราะช่วยลดน้ำตาลในเลือด อีกทั้งยังใช้เป็นส่วนผสมในยารักษาอาการท้องอืด และความผิดปกติของทางเดินปัสสาวะ

2.โกฎก้านพร้าว(Picrorhiza kurroa)

       โกฎก้านพร้าว มีชื่อเรียกว่า Kutki  มีฤทธิ์ต้านแบคทีเรีย แก้ไข้เรื้อรัง มาเลเรีย โดยมีฤทธิ์ต้านการกลับมาเป็นซ้ำ ( antiperiodic)   หากใช้ในปริมาณมากจะเป็นยาถ่าย (cathartic )และเป็นยาระบายหากใช้ในปริมาณที่น้อย ( Laxative )   ช่วยป้องกันตับแข็ง (บรรเทาอาการอุดตันของเกลือน้ำดี)  ต้านการอักเสบ ต้านภูมิแพ้ มีสารต้านอนุมูลอิสระ ปรับระบบภูมิคุ้มกันและระดับเอนไซม์ในตับ

picrorhiza kurroa picture_edited.jpg
curcuma-longa_edited.jpg

3.ขมิ้นชัน(Curcuma longa)

4.ฟ้าทะลายโจร(Andrographis paniculata)

andrographite paniculata_edited.jpg
licorice-extract-500x500_edited.jpg

5.ชะเอมเทศ(Glycyrrhiza glabra)

ุ6.ขิง(Gingibeceae )

licorice-extract-500x500_edited.jpg